هوش مصنوعی؛ معجزهی فناورانه یا غولِ تشنهی منابع؟
هوش مصنوعی در کنار تمام شگفتیهایش، با اشتهایی سیریناپذیر به انرژی و آب، زنگ خطر محیطزیستی را به صدا درآورده است. سم آلتمن، مدیر OpenAI، مصرف هر درخواستِ چتجیپیتی را با انرژیِ یک ثانیه کار کردنِ فر و یکپانزدهم قاشق چایخوری آب مقایسه میکند؛ اما این تصویر تنها نوک کوه یخ است.
واقعیت این است که برای پردازش میلیاردها درخواست روزانه، مراکز داده غولآسا به برق فسیلی و آب شیرینِ کلانی نیاز دارند تا خنک بمانند. پژوهشگران پیشبینی میکنند مصرف برق این مراکز تا پایان دهه به اندازهی برق کل کشور اندونزی برسد. اگرچه شرکتهای فناوری از بهرهوریِ آینده میگویند، اما منتقدان معتقدند «فریب اقلیمی» در جریان است و شرکتها آثار واقعی این فناوری را کتمان میکنند.
درحالیکه هوش مصنوعی در مقیاس جهانی شاید تهدیدی برای منابع آبی نباشد، اما استقرار مراکز داده در مناطق کمآب، بحرانهای محلیِ جدی ایجاد کرده است. آیندهی این فناوری، نبردی است میان پیشرفت دیجیتال و عطشِ پایانناپذیر زمین.